اسد الله معطوفى

183

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

خورد و به مصر گريخت . سپس عبد الله بن على عم سفّاح چند نفر از جمله عامر بن اسمعيل جرجانى را با 1000 سوار از نيل گذراند و در نزديك بوصير مروان را بقتل رساندند . 9 بدين بهانه حكومت بنى اميه هم از صفحه تاريخ محو شد . عباسيان تحرك عباسيان با فعاليت‌هاى شديد ابو مسلم ، ابو سلمه و يارانشان در خراسان به سال 130 ه ق آغاز شد . اتفاقا يكى از نقاطى كه به نداى آن‌ها پاسخ داد گرگان و مردم آن بودند . 10 به همين جهت چندى بعد ابو مسلم يكى از سردارانش بنام قحطبه بن شبيب را به همراه چند تن ديگر در راس سپاهى به گرگان فرستاد . اين گروه در گرگان نباته بن حنظله والى دست نشانده اموى را كشته و 30000 نفر از مروانيان مستقر در گرگان را قتل عام كردند . 11 بلافاصله اندكى بعد سفاح اولين خليفه عباسى ، طيفور بن عبد الله را حاكم گرگان نمود . پس از سفاح در زمان منصور ، سرداران و سپاهيان بنى عباس مدتى درگير نبرد با مردم گرگان ، طبرستان و اسپهبد خورشيد شدند . منصور ولايات قومس ( حدود دامغان فعلى ) ، گرگان و طبرستان را به ابو الخضيب مرزدق السندى سپرد . ابو الخضيب پس از فتح سارى و آمل در سال 144 مسجدى در هر دو شهر بنا كرد و گروهى از زرتشتيان اين نواحى را نيز از دم تيغ گذراند . 12 به نوشته ظهير الدين مرعشى ، او تعدادى از اعيان شهر گرگان را نيز قتل‌عام نمود . 13 در زمان مهدى عباسى سرخ‌پوشان ( محمره ) در گرگان هم دست به قيام زدند ، ولى بلافاصله شورشيان را سركوب كردند . بااين‌وجود اوضاع آرام نيافت و كار بدانجا كشيد كه خليفه مهدى و سپس پسرش هادى شخصا به گرگان آمدند . 14 در عهد هارون ، به سال 180 ه بار ديگر سرخ‌پوشان گرگان همزمان با اوج‌گيرى « نهضت شعوبيه » ( نهضت فرهنگى ادبى ايرانيان عليه اعراب ) ، دست به شورش زدند و وضع را به جائى رساندند كه به نوشته ابن طقطقى ( محمد بن على بن طباطبا ) پاى خاندان برامكه هم به گرگان و طبرستان كشيده شد . وى مينويسد : « . . . خليفه هارون شخص فضل بن يحيى برمكى را والى جرجان ( گرگان ) و طبرستان ( مازندران ) نمود و با 50000 سپاه بدان‌سو روانه كرد تا خروج ( قيام ) يحيى بن عبد الله را بخواباند . . . سرانجام يحيى را بنام صلح فريفتند و مدتى بعد در بغداد بقتلش رساندند » . 15